Ruim tien jaar geleden maakten we de leesbladen ‘Kinderen Leren Lezen’, om leerkrachten te helpen aan materiaal voor het verzorgen van hun leesinstructie. We volgden de opbouw van de aanpak ‘zo leer je kinderen lezen en spellen’ (zlkls, Jose Schraven). We schreven met veel plezier teksten en zochten woorden bij elkaar die passend waren voor het vrijeschoolaanbod, het periodeonderwijs, de jaarfeesten en de interesses van de kinderen in de betreffende leeftijdsfasen. Het werden voorbeelden, ook om leerkrachten te kunnen helpen die er niet zo van houden om zelf leesbladen te schrijven.
Vlak daarna kwam met de methode Staal spelling, uitgegeven door Malmberg, ook spellingaanbod beschikbaar, passend bij de zlkls-methodiek.
Volgorde
Een van de basisprincipes van zlkls is dat lezen voorafgaat aan spelling. Een leesinstructie wordt altijd eerder aangeboden dan de bij de categorie behorende spellinginstructie.
Lezen is eenvoudiger dan spellen, je hoeft alleen te verklanken wat je ziet. Je hoeft het niet te bedenken. Bij spelling moet je zelf een regel toepassen, gehoorzamen aan de afspraak, het daadwerkelijk doen.
Door helder onderscheid te maken tussen spellen en lezen werken leerkrachten preventief: doordat leerlingen al veelvuldig de correct gespelde woorden hebben gelezen, hebben ze er al een woordbeeld van opgebouwd nog voordat ze de spellingsregel leren toepassen. Daardoor is er een kleinere kans dat ze een verkeerd woordbeeld inslijpen. Wij blijven dit principe van harte ondersteunen.
In de afgelopen jaren zijn er in volgorde van het spellingaanbod enkele aanpassingen doorgevoerd. We zijn blij met deze aanpassingen; de veranderingen zijn in onze ogen ook echt verbeteringen. Om het hechte bouwwerk van aanbod bij spelling en lezen recht te doen, is het nu wel nodig om onze bladen te herzien en de volgorde ervan aan de nieuwe inzichten aan te passen. We hebben zin om onze leesbladen aan te vullen, soms te herschrijven. De komende tijd gaan we hiermee aan de slag. Ter inspiratie hebben we aan leesspecialisten, klassen en kinderen gevraagd om mee te denken over onderwerpen en om te vertellen wat hun favoriete leesbladen zijn. Vaak waren dat de dialogen, toneelteksten of gedichtjes. Ook raadsels en jaarfeesten werden veel genoemd. We vonden het bijzonder leuk om te lezen dat het recept ‘hoe bak je een ei’ wekenlang ergens op een koelkast heeft gehangen.
Wanneer de aanvullingen en herschreven bladen klaar zijn, sluit alles weer naadloos aan bij materiaal van Staal 2 (spelling) en leesmateriaal dat vaak als remediërend wordt ingezet bij lezen (Lezen in groep 4 en Lezen in groep 5, J. Schraven, Pica). In de nieuwe leerlijnen bij de herziene kerndoelen houden we zowel voor spelling als voor technisch lezen ook de nieuwe volgorde aan.
Voor scholen die al gebruik maken van Staal 2 of de leesmaterialen van Jose Schraven, maakten we een overzicht van ons aanbod tot nu toe. Daarmee kan iedereen onze al bestaande leesbladen herschikken en blijven gebruiken, totdat de nieuwe beschikbaar zijn.
Dit overzicht is hier te downloaden.
1e kolom: wat de nieuwe volgorde is
2e kolom de naam van de tekst
3e kolom het oude leesbladnummer en dat wat we gaan aanvullen of weglaten.
Wij hopen dat leerkrachten door onze leesbladen worden gestimuleerd en bemoedigd om zelf (ook) leesmateriaal te ontwerpen.
Namens BVS Ineke van Gelder en Annechien Wijnbergh